Europejski rynek telekomunikacyjny oferuje konsumentom jedne z najtańszych usług szerokopasmowych na świecie. Najnowszy raport BEREC wskazuje jednak, że mimo postępów w rozbudowie infrastruktury UE nadal pozostaje w tyle za globalnymi liderami pod względem prędkości pobierania danych. Wątpliwości regulatora budzi również teza, że konsolidacja operatorów automatycznie przekłada się na większe inwestycje i innowacje.
Organ BEREC, zrzeszający europejskich regulatorów rynku telekomunikacyjnego, przedstawił analizę pozycji Unii Europejskiej na tle najważniejszych rynków światowych. Raport obejmuje m.in. dostępność usług, ceny, jakość sieci, konkurencję, kondycję finansową operatorów oraz wpływ regulacji na rozwój sektora. Wśród porównywanych rynków znalazły się m.in. Stany Zjednoczone, Chiny, Japonia, Korea Południowa, Kanada i Wielka Brytania.
Niskie ceny to mocna strona europejskiego rynku
Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest korzystna sytuacja europejskich konsumentów pod względem kosztów dostępu do internetu. Ceny stacjonarnych i mobilnych usług szerokopasmowych w UE należą do najniższych wśród analizowanych gospodarek. Są przy tym wyraźnie niższe niż w Stanach Zjednoczonych i Korei Południowej.
BEREC podkreśla, że europejskie ramy regulacyjne wspierają konkurencję, sprzyjając tworzeniu rynków, na których operatorzy mogą rozwijać usługi, inwestować i wdrażać nowe rozwiązania. Korzyści z tego modelu odczuwają przede wszystkim użytkownicy, którzy otrzymują dostęp do łączności po relatywnie atrakcyjnych cenach.
Nie oznacza to jednak, że europejski sektor telekomunikacyjny wykorzystał już cały swój potencjał. Wciąż pozostają obszary wymagające dalszego rozwoju, szczególnie w zakresie prędkości pobierania danych i rzeczywistego wykorzystania dostępnej infrastruktury.
Światłowód i 5G przybliżają UE do liderów
Europa systematycznie zwiększa zasięg sieci światłowodowych FTTP oraz infrastruktury 5G. Niektóre państwa członkowskie osiągnęły już bardzo dobre wyniki w skali międzynarodowej. Według raportu osiem krajów UE zapewniło pełne pokrycie siecią 5G, wyprzedzając tym samym cel wyznaczony na 2030 rok.
Postępy widać również w ograniczaniu różnic między miastami a obszarami wiejskimi. W przypadku zasięgu 5G dysproporcje między tymi obszarami są już porównywalne z obserwowanymi w Chinach i Stanach Zjednoczonych. Nadal występują jednak różnice w dostępności szybkiego internetu stacjonarnego.
Przykłady Danii, Holandii i Hiszpanii pokazują, że możliwe jest osiąganie wysokiego poziomu dostępności łączy stacjonarnych zdolnych do zapewniania prędkości co najmniej 100 Mb/s. BEREC wskazuje tym samym, że dalsza rozbudowa infrastruktury może przynieść wymierne efekty, ale wymaga kontynuowania działań na rzecz poprawy zasięgu i ograniczania wykluczenia cyfrowego.
Prędkość pobierania pozostaje wyzwaniem
Pomimo rozwoju infrastruktury europejskie sieci nie dorównują jeszcze najlepszym rynkom pod względem średnich prędkości pobierania danych. W przypadku internetu stacjonarnego UE wypada przeciętnie w zakresie prędkości wysyłania, natomiast korzystnie pod względem opóźnień. W zestawieniu analizowanych rynków wyróżnia się Francja, która w 2024 roku osiągnęła najwyższe wyniki w zakresie prędkości pobierania i wysyłania w sieciach stacjonarnych.
Podobny obraz wyłania się z analizy sieci mobilnych. Europa pozostaje w tyle za porównywanymi gospodarkami pod względem średniej prędkości pobierania danych, ale dobrze wypada w zakresie opóźnień.
Wyniki pokazują, że ocena jakości infrastruktury nie powinna ograniczać się do jednego parametru. Atrakcyjna cena usług i niskie opóźnienia są istotnymi zaletami, jednak dalsza poprawa prędkości oraz zwiększenie wykorzystania sieci pozostają ważnymi zadaniami dla europejskiego rynku.
Konsolidacja nie gwarantuje większych inwestycji
Istotną częścią raportu jest analiza wpływu konsolidacji na konkurencję i rozwój sektora. BEREC wskazuje, że obowiązujące unijne ramy kontroli koncentracji pozwalają operatorom łączyć działalność zarówno w obrębie poszczególnych państw, jak i ponad granicami. Warunkiem jest jednak to, by transakcje nie prowadziły do niedopuszczalnego ograniczenia konkurencji. W razie potrzeby mogą być stosowane środki zaradcze chroniące rynek.
Jednocześnie analiza nie potwierdza, że większa skala działalności automatycznie oznacza wyższe inwestycje, więcej innowacji czy lepszą konkurencyjność. Regulator zwraca uwagę również na ograniczone korzyści wynikające z dalszego zwiększania skali, wskazując na zmniejszanie międzynarodowych portfeli działalności przez część dużych operatorów.
Wnioski dotyczące cen są równie istotne. Z dostępnych danych wynika, że silniejsza konkurencja wiąże się z niższymi cenami, podczas gdy po fuzjach ceny mogą rosnąć w krótkim i średnim okresie, nawet jeśli transakcjom towarzyszą środki zaradcze.
BEREC nie znajduje zatem jednoznacznych dowodów, że sama konsolidacja prowadzi do poprawy wyników inwestycyjnych lub szybszego rozwoju innowacji. Kluczowe pozostaje to, w jaki sposób struktura rynku wpływa na możliwości inwestowania, poziom konkurencji i korzyści dla odbiorców usług.
Europejski rynek przed kolejnym etapem zmian
Raport powstał w czasie dyskusji nad przyszłym kształtem unijnych regulacji telekomunikacyjnych, w tym nad propozycjami dotyczącymi Digital Networks Act. Debata obejmuje m.in. warunki prowadzenia działalności przez operatorów, rozwój sieci nowej generacji oraz przyszłość europejskiego rynku łączności.
Z analizy BEREC wynika, że wyzwaniem nie jest wyłącznie zwiększenie skali działalności operatorów. Równie ważne pozostaje stworzenie warunków, w których inwestycje w nowoczesną infrastrukturę będą szły w parze z konkurencją i utrzymaniem przystępnych cen.
Europa ma mocną pozycję pod względem dostępności cenowej usług, a rozwój światłowodów i 5G stopniowo zmniejsza dystans do światowych liderów. Nadal jednak musi poprawić wyniki w zakresie prędkości pobierania danych, dokończyć rozbudowę sieci i zwiększyć wykorzystanie istniejącej infrastruktury.
Pełny raport BEREC opiera się na porównaniu danych z UE-27 i wybranych gospodarek światowych. Jego prezentację zaplanowano na 7 października 2026 roku podczas otwartego spotkania w Brukseli.
