Czy firma telekomunikacyjna może dowolnie układać światłowodu na cudzej działce tylko dlatego, że w tym samym pasie gruntu istnieje służebność dla sąsiada? To ważne pytanie, na które pierwsza przychodzące na myśl odpowiedź brzmi: Nie. Ale wszystko zależy od aktu notarialnego, wpisu w księdze wieczystej oraz tego, czy dany kabel mieści się w zakresie ustanowionego prawa.
Podstawowe informacje
Nie wystarczy, że istnieje pas służebności na działce, by można było układać w nim okablowanie bez tytułu prawnego.
Jeśli akt notarialny i księga wieczysta obejmują szeroko rozumiane media dla nieruchomości sąsiedniej, to i tak należy ocenić czy światłowód mieści się w tej służebności.
W przypadku, gdy operator telekomunikacyjny nie ma zgody właściciela ani odpowiedniego prawa do wykorzystania terenu do swoich prac, powinien doprowadzić do ustanowienia służebności przesyłu albo innego tytułu korzystania z gruntu.
Jeśli wszystkie kwestie prawne nie zostaną dopełnione, to nawet po wykonaniu pełni prac właściciel może dochodzić swoich praw. Może żądać dokumentów, przywrócenia terenu do stanu poprzedniego, naprawienia szkody, wynagrodzenia za korzystanie z gruntu, a w razie sporu skierować sprawę do sądu.
Światłowód w pasie służebności a zgoda właściciela
Nie ma prostego założenia, że firma telekomunikacyjna ma prawo wejść na działkę tylko dlatego, że instalacja została poprowadzona w części nieruchomości objętej służebnością ustanowioną dla sąsiada. Istotna jest tutaj dokładna treść służebności. Kto jest uprawniony do podejmowania działań i na czyją rzecz ją ustanowiono, jakie urządzenia obejmuje oraz czy dopuszcza wejście na grunt w celu budowy, konserwacji i napraw. Dotyczy to również sieci telekomunikacyjnych.
Zgodnie z art. 285 Kodeksu cywilnego służebność gruntowa polega na obciążeniu jednej nieruchomości na rzecz właściciela innej nieruchomości. W przypadku, gdy w akcie notarialnym są jedynie ogólne prawo przechodu, przejazdu albo przeprowadzenia określonych mediów – niekoniecznie oznacza to zgodę na posadowienie kabla należącego do odrębnego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego.
Taka możliwość występuje wtedy, gdy w akcie notarialnym i wpisie do księgi wieczystej wpisane jest szerokie prawo przeprowadzenia mediów do nieruchomości sąsiedniej, a światłowód jest traktowany jako element infrastruktury doprowadzanej do tej nieruchomości. Wtedy firma telekomunikacyjna prowadząca światłowód może powoływać się na otrzymanie od sąsiada posiadającego taka służebność odpowiednich uprawień.
Nadal jednak prace powinny odbywać się w sposób najmniej uciążliwy, a teren powinien zostać po nich przywrócony do stanu poprzedniego.
Służebność przesyłu dla przedsiębiorcy
Ważną kwestią jest również służebność przesyłu. Dotyczy ona urządzeń, o których mowa w przepisach Kodeksu cywilnego o urządzeniach przesyłowych. Ustanawiana jest na rzecz przedsiębiorcy, który jest właścicielem urządzeń albo zamierza je wybudować.
Oznacza to, że w przypadku światłowodu należy ustalić, czy kabel jest urządzeniem przedsiębiorcy i czy przedsiębiorca posiada odrębny tytuł prawny do korzystania z gruntu.
Jeśli właściciel gruntu odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Wynika to z art. 3052 Kodeksu cywilnego. Dlatego warto przed wykonywaniem prac zadbać o otrzymanie odpowiedniego tytułu prawnego. Przepisy dają podstawę dochodzenia ustanowienia służebności zarówno w drodze umowy, jak i postępowania sądowego.
Ile można żądać właściciel za światłowód w gruncie?
Kwestia wynagrodzenia dla właściciela może wyglądać różnie. Zależna jest od:
– powierzchni zajętego pasa;
– długości kabla;
– głębokości posadowienia;
– ograniczeń w zabudowie;
– wpływu na wartość nieruchomości;
– uciążliwości dostępu serwisowego;
– lokalnych stawek rynkowych.
W przypadku ustanowienia służebności przesyłu wynagrodzenie może być określone jednorazowo albo okresowo. Najczęściej spotyka się wynagrodzenie jednorazowe. W przypadku, gdy właściciel oczekuje opłaty okresowej, powinien uzasadnić dlaczego stałe obciążenie nieruchomości i konieczność znoszenia dostępu serwisowego przemawiają za takim sposobem rozliczenia.
Jeśli rozliczenia i uregulowanie sytuacji prawnej z właścicielem pojawiły się po przeprowadzeniu prac, może do tego dojść roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z gruntu za okres przed uregulowaniem stanu prawnego oraz odszkodowanie za konkretne szkody. Może to dotyczyć:
– zniszczenia nawierzchni;
– zniszczenia trawnika;
– uszkodzenia ogrodzenia,
– zniszczenia nasadzeń;
– naruszenia instalacji ogrodowych.
Wysokość takich roszczeń powinna wynikać z dowodów:
– zdjęć;
– kosztorysów;
– opinii rzeczoznawcy;
– dokumentów potwierdzających zakres szkody.
Podsumowanie
Firma światłowodowa nie może dowolnie korzystać z prywatnej działki nawet wtedy, gdy w tym samym pasie gruntu znajduje się inna służebność. Trzeba ustalić:
– czy światłowód mieści się w treści istniejącego prawa;
– czy przedsiębiorca ma własny tytuł do korzystania z nieruchomości;
– czy prace wykonywane są w sposób najmniej uciążliwy.
W przeciwnym wypadku może dojść do żądania odszkodowania, którego wysokość powinna być poparta dokumentami i realnym wpływem instalacji na nieruchomość.
Źródło: sluzebnosc.info
Czytaj także:
